සූර්ය බල සංග්‍රාමය

හැදින්වීම soorya bala sangramaya

වසර 2050 වන විට ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය කරන සම්පූර්ණ විදුලි ප්‍රමාණය දේශීය පුනර්ජනනීය මූලශ්‍ර වලින් ලබා ගැනීම රජයේ අපේක්‍ෂාවයි.soorya bala sangramaya

මේ සඳහා මූලික පියවරක් ලෙස විදුලි පාරිභෝගිකයන්ද, විදුලි නිශ්පාදකයන් වශයෙන් විදුලි ජනන ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ කර ගනිමින් තම නිවෙස් වල වහල මත ඉදිකෙරෙන කුඩා සූර්ය බලාගාර ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහන් “සූර්ය බල සංග්‍රාමය” නමින් ක්‍රියාවලියට නංවයි. මේ යටතේ විදුලි පාරිභෝගිකයන් මිලියනයක් විදුලි නිෂ්පාදකයන් බවට පත් කිරීමට අපේක්‍ෂිත අතර , නිෂ්පාදනය කරන අතිරික්ත ප්‍රමාණය ජාතික විදුලි බල පද්ධතියට එකතු කරනු ලබන අතර, ඔබ තෝරා ගන්නා යෝජනා ක්‍රමය අනුව අතිරික්ත විදුලිය සදහා රජය විසින් මාසිකව ගෙවීම් කිරීමටද නියමිතය .

ඕනෑම විදුලි පාරිභෝගිකයෙකුට මෙම ව්‍යාපෘතිය යටතේ තම වහලය සූර්ය විදුලි බලාගාරයක් බවට පත් කල හැකියි. වසර 2020 වන විට මෙගාවොට් 200(MW) ක් හා වසර 2025 වන විට මෙගාවොට් 1000(MW) ක ධාරිතාවයෙන් යුතු සූර්ය බල විදුලිය නිපදවීම මෙම ව්‍යාපෘතියේ අරමුණයි.

“ශ්‍රී ලංකා සුනිත්‍ය බලශක්ති අධිකාරියේ” ලියාපදිංචි වී ඇති ඕ(ර්)සෝන් ඉංජිනියරින් ආයතනය මෙම ඉලක්කය සපුරාලීම සදහා දිවයිනේ ඕනෑම ස්ථානයක පිහිටි ඔබගේ නිවසේ, ව්‍යාපාරික ස්ථානයේ හෝ කර්මාන්තශාලාවේ විදුලි අවශ්‍යතාවය, සූර්ය බලයෙන් සවිබල ගැන්වීමට අවශ්‍ය ඉංජිනේරුමය හා තාක්‍ෂණික සහය ලබාදෙනු ඇත .

ශුද්ධ මණුකරන ක්‍රමය

වහල මත සවිකරන සූර්ය පැනල මගින් ජනනය කරන විදුලි ඒකක ගණන, පරිභෝජනය කරන විදුලි ඒකක ගණනට වඩා අඩුනම් එම වෙනසට පමණක් පාරිභෝගිකයා විසින් විදුලි බල මණ්ඩලයට මුදල් ගෙවීම සිදු කරනු ලබයි. ජනනය කරන ඒකක ප්‍රමාණයේ අතිරික්තයක් ඇත්නම් හිඟ අවස්ථාවන් වලදී හිලවු කිරීමට එම ශේෂය ඉදිරියට ගෙන යාමට හැක. මෙහිදී නිවාස හිමියන් අතට මුදල් ලැබීමක් සිදුවන්නේ නැත.

ශුද්ධ ගිණුම්කරන ක්‍රමය

වහල මත සවි කරන සූර්ය පැනල මගින් ජනනය කරන විදුලි ඒකක ගණන, නිවාස හිමියා විසින් පාවිච්චි කරන ලද විදුලි ඒකක ගණනට වඩා වැඩිනම් අතිරික්ත ඒකක ප්‍රමාණය සඳහා විදුලි බල මණ්ඩලය මගින් මුල් අවුරුදු 7 සදහා රු: 22.00 බැගිනුත්, අවුරුදු 8 සිට 20 දක්වා රු: 15.50 බැගිනුත්, නිවාස හිමියාට මුදල් ගෙවීම සිදු කරයි. (නිවසේ ජනනය කල විදුලි ප්‍රමාණය භාවිතා කල ප්‍රමාණයට අඩුනම් වෙනසට ගෙහිමියා මණ්ඩලයට ගෙවීම් කල යුතුය.)

 

soorya bala sangramaya

හිරැ එළිය ඇති අවස්ථාවේ සූර්ය බල පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය

තද සූර්ය රශ්මිය ඇති විට මෙන්ම මද හිරු එළිය ඇති අවස්ථාවන් වලදීද අප විසින් සපයන සූර්ය බල පද්ධතිය විදුලි නිෂ්පාදනය සිදුකරයි. සූර්ය පැනල මතට හිරු එළිය පතිතවූ විට සරල ධාරා විදුලිය (DC current) නිපදවයි. මෙලෙස නිපදවන සරල ධාරා විදුලිය ඉන්වර්ටරය (Invertor) හරහා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාව (AC current) බවට පත්කර ජාතික විදුලි පද්ධතියට ලබා දෙයි. එම අවස්ථාවේ ඔබේ නිවසට /ව්‍යාපාරික ස්ථානයට අවශ්‍ය විදුලි ප්‍රමාණය සූර්ය බල පද්ධතිය මගින් ලබා ගෙන, අතිරික්ත ප්‍රමාණයක් ඇතිනම් එම විදුලිය ජාතික පද්ධතියට මුදා හරිනු ලබයි. මෙම ක්‍රියාවලිය 100% ස්වයංක්‍රීයවම සිදුවේ.

රාත්‍රී කාලයට හා වැසි සහිත අවස්ථාවේ සූර්ය බල පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය

රාත්‍රී කාලයට හිරු එළිය නොමැති නිසා සූර්ය බල පද්ධතිය මගින් විදුලි නිෂ්පාදනයක් සිදු නොවේ. වැසි සහිත කාලගුණ තත්ව වලදී සූර්ය බල පද්ධතිය මගින් විදුලි නිෂ්පාදනය, සාමාන්‍ය අවස්ථා වලට වඩා අඩුවේ. එවැනි අවස්ථාවල නිවසට /ව්‍යාපාරික ස්ථානයට  අවශ්‍ය විදුලිය, සූර්ය බල පද්ධතිය මගින් ප්‍රමාණවත් නොවන විට, ජාතික විදුලි බල පද්ධතිය මගින් ලබා ගනී.

සූර්ය බල පද්ධතියක් සවිකර ගැනීමෙන් ඔබට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ

  • ඉදිරියේදී ඇතිවන විදුලි බිලෙහි වැඩිවීම් වලින් කිසිදු බලපෑමක් නොමැතිව රිසි ලෙස විදුලිය පරිභෝජනය කල හැකි වීම .
  • ඔබ තෝරා ගන්නා ක්‍රමය අනුව විදුලි බිල ශූන්‍ය කර ගැනීමට හා අමතර මුදලක් උපයීමේ හැකියාව .
  • වසර 7ක් තුළ නැවත ගෙවීමේ පදනම මත ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික වාණිජ බැංකු මගින් ක්‍රියාත්මක, සහනදායි පොලී අනුපාත සහිත ණය පහසුකම් ලබාගැනීමට හැකිවීම.
  • වසර 25කට වඩා වැඩි කාලයක් භාවිතා කල හැකි නිසා මූලික වියදම පියවා ගත් පසු දීර්ඝ කාලීනව ප්‍රතිලාභ ලැබීම .
  • ඔබගේ වහලය මත පතිත වන හිරු එළිය වැඩි ප්‍රමාණයක් සූර්ය පැනල මත පතිත වන නිසා නිවසේ/ව්‍යාපාරික ස්ථානයේ අභ්‍යන්තර රශ්මිය අවම වීම .
  • සූර්ය බල පද්ධති වල නඩත්තු වියදම ඉතා අඩු අගයක් නිසා මූලික වියදමින් පසුව වෙනත් වියදම් නොමැති වීම .
  • ජාතික විදුලිබල පද්ධතිය හා බැඳුණු ඔබගේ පරිසර හිතකාමී වහල මත ඉදිකරන සූර්ය විදුලිබල පද්ධතිය මඟින් ජාතික මෙහෙවරකට දායක වීම හා පොසිල ඉන්ධන රහිතව විදුලිය නිෂ්පාදනය නිසා පරිසර දූෂණය අවම කිරීමට දායක වීම .

සූර්ය බල පද්ධතියක් සවිකර ගැනීමෙන් රටට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ

  • සූර්ය බලය නොමිලේ ලැබෙන බලශක්ති ප්‍රභවයක් බැවින්, බලශක්තිය (ඉන්ධන සහ ගල් අඟුරු) සඳහා දැනට වැය කරන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය අඩු කර ගත හැක.
  • විදුලි බලය සම්ප්‍රේෂණ හා බෙදා හැරීමේ හානිය අවම වේ.
  • දැනට මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන්ට පමණක් සීමා වී ඇති විදුලි නිෂ්පාදනය සඳහා සමස්ත ජනතාවට සම්බන්ධ වීමට හැකිවීම.
  • මෙම ක්‍ෂේත්‍රයේ ඇතිවන පිබිදීම තුළ සෘජුව හා වක්‍රව නව රැකියා අවස්ථා විශාල සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය වීම.
  • කුඩා පරිමාණ සූර්ය විදුලි බලාගාර දිවයින පුරා විසිරි ඇති බැවින් විදුලි සැපයුමේ සමතුලිතතාවය වැඩි වීම.

ඔබගේ ආයෝජනයේ ප්‍රතිලාභ ගණනය

මසකට ඒකක 395ක් පමණ පරිභෝජනය කරන පාරිභෝකිගයෙකුට සූර්ය පැනල සවි කිරීමේදී සිදුවන ප්‍රතිලාභ ගණනය කිරීම සලකා බලමු.

1 සාමාන්‍ය මාසික විදුලි ඒකක පරිභෝජනය

ඒකක    385

2 මාසික විදුලි බිල

රු:  13,963.00

3 සූර්ය බල පද්ධතිය මගින් නිපදවීමට අපේක්‍ෂිත ඒකක ගණන

ඒකක    360

4 සූර්ය බල පද්ධතිය සවි කිරීමෙන් පසු මුදල් ගෙවීමට සිදුවන ඒකක ගණන (385-360)

ඒකක     25

5 සූර්ය බල පද්ධතිය සවි කිරීමෙන් පසු නව විදුලි බිල

 රු:    235.00

6 සූර්ය බල පද්ධතිය සවි කිරීමෙන් පසු මසකට විදුලි බිල මගින් ඉතිරි වන මුදල

රු:  13,728.00

7 සූර්ය බල පද්ධතිය සවි කිරීමෙන් පසු අවුරුද්දකට විදුලි බිල මගින් ඉතිරි වන මුදල

රු:164,736.00

8 සූර්ය බල පද්ධතිය සදහා මුලු වියදම

රු: 625,000.00

9 සූර්ය බල පද්ධතිය සදහා මුලු වියදම නැවත පියවීමට යන කාලය

අවු:   3 මාස 10

10 අවුරුදු 10ක් දක්වා වාර්ෂික මුදල් ඉතිරිය (විදුලි බිලෙහි වැඩිවීම හා සූර්ය පැනල් වල සිදුවන 8%ක පමණ ක්ෂය වීම එකිනෙක හිලව් වන ලෙස සලකා ඇත )

රු: 1,600,000.00

11 අවුරුදු 10 සිට අවුරුදු 25ක් දක්වා දක්වා වාර්ෂික මුදල් ඉතිරිය (විදුලි බිලෙහි වැඩිවීම හා සූර්ය පැනල් වල සිදුවන 20% ක පමණ ක්ෂය වීම එකිනෙක හිලව් වන ලෙස සලකා ඇත )

රු: 2,470,000.00

 

වගකීම් සහතිකය

විශේෂයෙන් සදහන් කල යුතු දෙයක් වන්නේ සූර්ය බල පද්ධතිය සදහා ලබා දෙන වගකීම් සහතිකය . සාමාන්‍යයෙන් විදුලි උපකරණ වලට ලබා දෙන්නේ වසරක හෝ වසර 2ක වගකීම් කාලයක් පමණයි. අපගේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් වලදී නිතර ඇසෙන ප්‍රශ්න දෙකක් වන්නේ,

  1. වසර 10ක නිෂ්පාදන වගකීමක් ලබා දෙන්නේ කෙසේද?
  2. වසර 10කින් පසු සූර්ය බල පද්ධතිය භාවිතා කල නොහැකිද?

යන ප්‍රශ්න දෙකයි.

සූර්ය බල පද්ධතිය සදහා යොදා ගන්නා උපකරණ වල චලනය වන කොටස් කිසිවක් නොමැත. එමෙන්ම ඒ සදහා යොදා ගන්නා තාක්ෂණය අනුව ප්‍රායෝගිකව, අසමත්වීමට ඇති සම් භාවිතාව ඉතා අඩු අගයක්. එම නිසා සියලුම නිෂ්පාදකයන් වසර 5 සිට වසර 10 දක්වා  වගකීමක් ලබා දෙයි.

දෙවන ප්‍රශ්ණයට පිලිතුර උදාහරණයක් මගින් පහසුවෙන්ම ලබා දිය හැකියි. ඔබගේ නිවසේ භාවිතාකරණ ශීතකරණය , රූපවාහිනීය වැනි උපකරණ වලට ලබා දී ඇත්තේ වසරක හෝ වසර දෙකක වගකීමක් පමණයි. නමුත් බොහෝ දෙනා දන්නා අත්දැක ඇති ලෙස එම උපකරණ වසර 10කටත් වැඩි කාලයක් භාවිතා කරන්න පුලුවන්. සූර්ය බල පද්ධති සදහාත් එම න්‍යායම භාවිතා වේ. අවම වශයෙන් වසර 25ක ආයුකාලයක් බලාපොරොත්තු විය හැක .

සාරාංශය

සූර්ය බල පද්ධති පිලිබඳ කතා කිරීමේදී බොහෝ පිරිසකට ක්‍ෂණිකවම එන ආකල්පය වන්නේ මිල අධික බවයි.මෙසේ වීමට ප්‍රධානම හේතුව සූර්ය බල පද්ධති හා එහි වාසි පිලිවදව හරි හැටි නොදැනීමයි. ඉහතින් දක්වා ඇති ගණනය කිරීම් අධ්‍යනය කිරීමෙන් සූර්ය බල පද්ධතියක් සවි කර ගැනීම දීර්ඝ කාලීන ආයෝජනයක් බව තේරුම් ගත හැක . එලෙසම අඩු පොලී අනුපාත යටතේ බැංකු ණය පහසුකම ලබා ගැනීමෙන් ඔබගේ අතින් කිසිම අමතර මුදලක් වැය නොකර වටිනා සූර්ය බල පද්ධතියකට හිමිකම් කීමට හැකි වනවා.